Yazar: Nehir Akkılıç
Paul Erdős, 20. yüzyılın en dikkat çekici ve üretken matematikçilerinden biridir. 1913 yılında Budapeşte’de doğdu, 20 Eylül 1996’da Polonya’nın Varşova kentinde bir konferans sırasında hayata veda etti. Son anına kadar matematik üzerine konuşuyor olması, aslında onun bütün yaşamını özetler niteliktedir: Erdős için matematik yalnızca bir meslek değil, nefes almak kadar doğal ve vazgeçilmez bir tutkuydu.
Yaşam Tarzı
Erdős’ün hayatı alışılmış bir akademisyen yaşamından çok farklıydı. Kendi evi yoktu, sürekli seyahat eder, dünyanın dört bir yanındaki matematikçilerin evlerinde konuk olurdu. Bavuluyla dolaşan bu gezgin bilim insanına, “matematiğin dervişi” denirdi. Onun için önemli olan, yerleşik bir yaşam değil, matematikle iç içe olmak ve yeni fikirler üretmekti. Paraya hiç önem vermez, ödül ya da makam peşinde koşmazdı. Çocuklara sevecenlikle “küçük epsilonlar” diye hitap eder, parayı ise “pis şey” olarak tanımlardı. Onun tek amacı yeni matematiksel fikirler üretmek ve bunları insanlarla paylaşmaktı.
Bilimsel Katkıları
Erdős, hayatı boyunca 1500’den fazla makale yayımlayarak tarihe geçti. Bu sayı, matematik tarihinde neredeyse benzersizdir. Özellikle sayı teorisi, kombinatorik, graf teorisi ve olasılık kuramı üzerine yaptığı çalışmalar çok değerlidir. Asal sayıların gizemli dünyasına katkılar sundu, ayrıca “olasılıksal yöntem” adı verilen güçlü bir ispat tekniğini matematiğe kazandırdı. Bugün bilgisayar bilimleri ve modern matematiğin birçok alanında onun yöntemlerinden yararlanılmaktadır. Çalışmalarının çoğunu tek başına değil, başka matematikçilerle ortak olarak kaleme aldı. Bu yönüyle hem üretkenliği hem de işbirliği ruhuyla tanındı.
Erdős Sayısı
Erdős’ün işbirlikçi yönü, matematik dünyasında özel bir simgeye dönüştü: Erdős Sayısı. Bir matematikçi, Erdős ile doğrudan makale yazmışsa Erdős sayısı 1’dir. Onunla makale yazan başka biriyle çalışanların sayısı 2 olur ve bu zincir böyle devam eder. Bu kavram, matematik dünyasında hem eğlenceli bir şaka hem de bilim insanları arasındaki işbirliğinin önemini gösteren bir onur nişanesi haline gelmiştir. Erdős Sayısı, aslında onun ne kadar çok kişiye dokunduğunu ve bilim insanlarını nasıl bir araya getirdiğini ortaya koyar.
Mirası
Paul Erdős, sadece büyük bir matematikçi değil, aynı zamanda paylaşım ve işbirliği ruhunun simgesiydi. 1996’da hayatını kaybettiğinde ardında yalnızca yüzlerce makale değil, aynı zamanda “bilim insanı, bilgiyi başkalarıyla paylaştıkça büyür” anlayışını bıraktı. Bugün hâlâ onun yöntemleri kullanılmakta, adı matematikçiler arasında saygıyla anılmaktadır. Erdős, matematiği bir meslek değil, tüm yaşamını adadığı bir tutku olarak gördü ve bu tutkusunu gelecek kuşaklara ilham verecek şekilde yaşadı. Ölüm yıldönümünde, hem bilimsel mirasını hem de ilham veren kişiliğini anmak büyük bir onurdur.
Konu hakkındaki Instagram paylaşımımıza ulaşmak için tıklayınız.
CAL Matematik Kulübü 
Yorum bırakın