Yazar: Cevdet Asaf Özbolat
KATHERİNE JOHNSON KİMDİR?
Katherine Johnson, 26 Ağustos 1918’de Batı Virginia, White Sulphur Springs’te doğan Amerikalı astrofizikçi, uzay bilimci ve matematikçidir. Eğitimini Batı Virginia Eyalet Üniversitesi’nde tamamlamıştır. NASA için çalışmaya başladıktan sonra yörünge mekaniği hesaplamaları, ilk ve sonraki ABD mürettebatlı uzay uçuşlarının başarısı için kritik öneme sahip bir matematikçi haline geldi. 33 yıl boyunca NASA’da görev almıştır. Kendisi, NASA bilim insanı olarak çalışan ilk Afro-Amerikalı kadınlardan biriydi. Hayatı boyunca Başkan Barack Obama tarafından “Amerika Birleşik Devletleri Başkanlık Özgürlük Madalyası”, NASA astronotu Leland D. Melvin tarafından “Gümüş Snoopy Ödülü” ve “NASA Grup Başarı Ödülü”, Başkan Donald Trump tarafından “Kongre Altın Madalyası” ve BBC’nin verdiği “En Etkili 100 Kadın” ödüllerine layık görülmüştür. Aynı zamanda 2021 yılında “Ulusal Kadınlar Onur Listesine” alınan, bilim ve matematiğe katkılarıyla unutulmaz kadın isimlerin başında gelmektedir.
HAYATI
Johnson, 26 Ağustos 1918’de White Sulphur Springs, Batı Virginia’da doğmuştur. Eğitimine küçük yaşlarda başlamış olan Katherine Johnson, Batı Virginia Üniversitesi’nde (o zamanki adıyla Batı Virginia Eyalet Koleji) eğitim almasına izin verilen siyahi kökenli ilk üç Amerikalı’dan birisi oldu. Uzay havacılığı ve NASA’da dijital elektronik bilgisayarların erken uygulama alanı üzerine yaptığı çalışmalarla tanınmıştır. Ayrıca matematiği bilgisayarlı araçlarda kullanmasıyla da tarih sahnesinde dikkat çeken bir kişiliktir. Matematiğe olan merakı, ailesinin taşınmasına bile neden olmuştur. İleri düzeyde Fransızca öğrenmiş olması da kendisinin çok yönlülüğünü gösteren faktörlerdendir. Bu üstün uğraşına rağmen Johnson, katıldığı Batı Virginia Üniversitesi Lisansüstü Programı’nı ailesiyle ilgilenmek istemesinden ötürü tamamlayamamıştır. Katherine daha sonrasında James Francis Goble ile evlenmiş; nihayetinde Constance, Katherine ve Joylette adında üç kızı olmuştur. Kocası James, beyin tümöründen dolayı hayatını kaybettikten 3 yıl sonra Birleşik Devletler Ordusunda subay olarak görev yapan askeri personel ve Kore Savaşı Gazisi James A. “Jim” Johnson ile evlenmiştir. Johnson, 24 Şubat 2020’de Newport News’deki bir huzurevinde 101 yaşında hayatını kaybetmiştir.
MATEMATİĞE VE DÜNYAYA BIRAKTIĞI İZLER
Johnson, ABD’nin uzaya ilk gidişini gerçekleştiren kişi olarak tarihe geçmiştir. Çünkü kendisi ilk ABD astronotunun uzaya yolculuğu için uçuş yolunu hesaplamakla görevlendirilmiştir. Bu kimliğiyle Johnson, her zaman hem NASA hem tüm dünya için büyük önem arz eden kişilerden biri olmuştur. Öyle ki Johnson, Neil Armstrong’un 1969 yılındaki Apollo 11 uçuşunda ve yine dünya uzay teknolojik birikimlerinin önemli bir parçası olan Apollo 13 uçuşunda da önemli bir göreve sahiptir. Bu iki uçuşta da görevini başarılı bir şekilde yapmış, kendini tüm dünyaya kanıtlamıştır. Bu uçuşların yanı sıra NASA sorumluluğundaki pek çok uçuşta da önemli görevler üstlenmiştir. Aynı zamanda Johnson, uzay görevi matematiği hakkında ilk ders kitabını yazan ekibin bir parçası olmuştur. Bunların dışında matematiğin günümüzde bilgisayarlarda bu kadar etkin kullanılmasının önünü açan kişilerden birisidir.
Astrofizik, matematik, uzay biliminin yanında yeni nesillerin yetiştirilmesi ve insanlığın gelişmesi yolunda hem bilim kültürünün oluşumunda hem de paylaşımında yaptığı büyük katkılarla Katherine Johnson’ı 107. yaş gününde saygıyla anıyoruz.
Konuya ilişkin Instagram postumuz için tıklayız.
CAL Matematik Kulübü 
Yorum bırakın